گفت : من عزيزترين فرد عرب هستم ! هركس قبول ندارد پاى مرا با شمشير بزند ! مردى از بنى قشير پاى او را مجروح كرد و همين ، علت جنگ فجار دوم شد . « 1 » در علت شعله‌ور شدن جنگ تغلب و بكر گفته شده : كليب بن ربيعه از قبيلهء تغلب به همسرش گفت : در ميان عرب بهترين را مىشناسى ؟ او بعد از اصرار شوهرش گفت : آرى ، برادرانم جساس و همام ، كه از قبيلهء بكر بودند . از آن پس ، او به جهت همين گفتار ، چندى از نزديكان جساس را اذيت كرد تا خود به دست جساس كشته شد و پس از آن جنگ بين تغلب و بكر شروع شده و چهل سال طول كشيد . « 2 » گاهى نيز مسايلى چون عشق به دختران يك قبيله ، سبب مىشد تا براى حل آن دست به جنگ زده و اين جنگها سالها به طول بينجامد . در علت بروز يكى ديگر از جنگهاى ( چهارگانهء ) فجار گفته‌اند : جوانان مكه با ديدن دخترى كه از نزدشان عبور مىكرد ، خواستند با او صحبت كنند ! او پاسخى بدانها نداد ، آنها با حيله از پشت سر پيراهن او را بالا زدند و همه خنديدند ، او فرياد استغاثه برآورد و جنگ فجار سوم از همين نقطه آغاز شد . « 3 » موارد ديگرى از اين قبيل نقل شده است . « 4 » در اين ميان ، عده‌اى با نام « صعاليك » شهرت داشتند كه كارشان قتل و غارت و دزدى سر راهها بود ، اينها يا كسانى بودند كه به علت جرايم زياد از قبايل خود طرد شده و اصطلاحاً به آنها « خلعاء » گفته مىشد ، و يا فرزندان كنيزكان سياهى بودند كه عرب از انتساب فرزندان آنان به خود ، ننگ داشت . « 5 » هيچ قدرتى در كار نبود تا از اعمال اينان جلوگيرى كند ؛ بنابر اين وجود اينها بر سر راهها و حمله به كاروانها ، خود يكى از علل مهم وجود جنگ و جدال در ميان عرب بوده است . « علم الايام » دانش تاريخى عرب ، آگاهى نسبت به اين جنگهاست ، اين آگاهى براى كسب افتخار و زنده كردن ياد اجداد قهرمان قبيله بوده است . زندگى عرب و صفات وعادات او اقتضاى چنين آگاهى را داشت ، او در زندگى خويش اين خاطرات را به عنوان سوژه‌اى براى كسب افتخار ، به كار مىگرفت . آلوسى قهرمانان هر قبيله را ، از قول نسابان معروف عرب برشمرده و تعداد آنها را مشخص كرده است . « 6 »

--> ( 1 ) . الاغانى ، ج 5 ، صص 34 - 40 ؛ عقد الفريد ، ج 5 ، ص 151 ( 2 ) . المنمق ، ص 189 ( 3 ) . المنمق ، ص 190 ؛ بهج الصباغة ، ج 2 ، ص 176 ؛ العقد الفريد ، ج 5 ، ص 252 . نظير اين ماجرا از ناحيهء يهوديان بنى قينقاع دربارهء يكى از زنان مسلمان ديده شده كه خود منجر به نفى بلد يهوديان بنى قينقاع از مدينه شد . ( 4 ) . المحاسن والمساوى ، ج 1 ، ص 219 - 218 ( 5 ) . العصر الجاهلى ، ص 375 ( 6 ) . بلوغ الارب ، ج 2 ، ص 189